Сифилис-опасна полово пренослива болест

Сифилис-опасна полово пренослива болест

Многу голем број на заразни болести се пренесуваат преку контактен пат. Контактот може да биде директен (непосреден) и индиректен (посреден).

Што е сифилис?

Сифилис е полово пренослива инфекција, предизвикана од  бактеријата спирохета Treponema pallidum, подвид pallidum. Примарно се пренесува непостедно, преку полов контакт, а може да се пренесе и од мајка на дете за време на бременост или при пораѓање, што ќе резултира со вроден сифилис.

Кога и каде се појавил прв пат?

Точното потекло на сифилисот не е познато, но за тоа има две примарни хипотези,  едната вели дека сифилисот во Европа го донеле членовите на екипажот на Кристофер Колумбо кои патувале до Америка, а другата вели дека тој постоел и претходно во Европа, но потоа станал препознатлив. Двете хипотези се нарекуваат „колумбиска“ и „претколумбиска“, соодветно. Првиот пишан случај датира од 1494/1495 година во Неапол, Италија, за време на француската инвазија. Затоа уште се нарекува и „француска болест“, „голема сипаница“.

Клинички манифестации
Сифилисот може да биде вроден и стекнат.

Вроден сифилис се манифестира со :

-одлупување на епидермисот  на шаки, табани, околу уста и анус,

-осеохондритис и перихондритис,

-седлест нос и сабјести потколеници,Хачисонови заби(доцен стадиум на вроден сифилис).

Стекнат сифилис има повеќе стадиуми, а секој стадиум има специфични симптоми:

  1. Примарен стадиум:улцерозна лезија e халмарк на овој стадиум. Се јавува 10-90 дена по експозиција, најчесто на половите органи кај мажи и жени или на анус и орална мукоза. Без терапија улцерозната лезија исчезнува за 2-8 недели.
  2. Секундарен стадиум: црвенило, розеви до кафеави макули на подлактица и шака кај 50% од случаите, увеитис (воспаление на васкуларна покривка на окото), генито-ингвинален раш, исполнети, брадавичести лезии (condylomata lata) на половите органи кај мажите и жените, поретко акутен хепатитис и нефротичен синдром,ран неуросифилис.

    *Латентен сифилис се однесува на асимптоматска инфекција која следи после период на примарен и секундарен сифилис.
    Ран латентен се однесува на пациент кој е асимптоматски, а е позитивен на тестот и има историја дека бил изложен на ризик или имал симптоми на примарен и секундарен сифилис во последната година. Се лекува со еднократна доза пеницилин.
    Доцен латентен е пациент кој има позитивна серологија, но не ги исполнува критериумите на ран латентен. Се лекува со повеќе дози на пеницилин.

  3. Терциерен стадиум: доцен неуросифилис, деменција, tabes doralis: оштетување на корените на сензитивен нерв што доведува до болка и нарушувања на функција на нервот, улцерозни грануломи (гуми) на кожа, коски и внатрешни органи, аневризма на аорта и коронарен артеритис.


Дијагноза
Испитувањата на крвта се поделени на нетрипонемални и трипонемални.

Нетрипонемалните испитувања се користат на почетокот, а вклучуваат лабораториско испитување за венерична болест (VDRL) и испитувања за брз плазмен имуноглобулин Е (реагин).

Испитувањата за трипонемалните антитела обично се позитивни две до пет недели по првичното инфицирање. Невросифилис се дијагностицира со високи вредности за леукоцитите (главно лимфоцити) и високи нивоа на протеини во цереброспинална течност, кога веќе е познато дека постои инфекција со сифилис.

Директно испитување : микроскопија на темно поле или серумска течност од лезијата може да се користат за веднаш да се утврди дијагноза.  Врз примерок од лезијата може да се направат уште две други испитувања: директно флуоресцентно испитување за антитела и испитувања за амплификација на нуклеински киселини

Третман
Најчесто се користи антибиотска терапија. Прв лек од избор е пеницилин, а за пациенти кои се алергични на него, лек од избор е доксициклин.

Превенција
Сè уште нема вакцина што е ефикасна при превенцијата. Спречување на вроден сифилис може да се постигне со редовен скрининг и навремено дијагностицирање и лекување на заболени мајки. Апстинирањето од интимен физички контакт со инфицирана личност е ефикасно при намалување на преносливоста на сифилис, како и правилната употреба на презервативи. Меѓутоа,  ризикот не се отстранува целосно Така, Центрите за контрола и превенција на заразни болести препорачуваат долгорочна, заемно моногамна врска со неинфициран партнер и избегнување на супстанци како алкохол и други дроги што го зачестуваат ризичното полово однесување.

 

Коментари